Kadın Sağlığı ve Aile Planlaması 

Sigaranın Üreme Sağlığına Zararları

 10 Şubat 2017
Sigaranın Üreme Sağlığına Zararları

Günümüzde tüm dünya genelinde yaklaşık 1 milyarı aşkın kişinin sigara içtiği bilinmektedir. Son verilere göre ülkemizde sigara kullanım oranı %23.8 olarak bildirilmiştir (OECD Sağlık 2015 verileri). Sigaranın pek çok alanda zararı olduğu nettir. Burada, bu zararlardan sadece “ÜREME SAĞLIĞI” üzerine etkilerinden söz etmek istiyorum.

Sigaranın içinde 4000 civarında farklı kimyasal gruplarda bulunan ve toksik (zehirli) olarak kabul edilen madde bulunmaktadır. Bu kadar çok zararlı madde elbette pek çok sistem üzerine olduüu gibi üreme sistemi üzerine de olumsuz etki edecektir. Sigaranın üreme sağlığı üzerine olumsuz etkilerini iki grupta toplamak uygun olacaktır; Kadın üreme sağlığı ve Erkek üreme sağlığı üzerine etkiler.

1.      Kadın üreme sağlığı üzerine etkileri

Sigaranın Yumurta gelişimi üzerine olumsuz etkileri. Yapılan bir araştırmada eşleri ve kendileri “sigara kullanmayan” kadınların %84’ünde follikül (yumurta keseciği) sıvılarında nikotin saptanmıştır. Yani bu kadınlar çevresel faktör olarak sigaraya maruz kalmaktadırlar. (Zenzes MT et al, 1996). Bu durumda yumurtanın adeta zehirli maddeler içeren bir havuzda yüzdüğünü söylemek uygun olacaktır. Yapılan araştırmalar sigara içen kadınlarda yumurtanın tüm gelişim evrelerinin geri kaldığını da ortaya koymuştur (Dechanet C ve ark, 2011). Sigara içen kadınların yumurtalık rezervlerinin daha çabuk azaldığını ve daha erken menopoza girdikleri gösterilmiştir. Ayrıca yine yumurtlama üzerine olumsuz etkilerin bir sonucu olarak, sigara kullanan kadınlarda tüp bebek gibi yardımcı üreme yöntemlerinde daha fazla ilaç kullanımının gerektiği, bu kadınlarda daha az yumurta elde edilebildiği, daha fazla tedavi iptallerinin olduğu saptanmıştır.

Sigaranın hormonlar gelişimi üzerine olumsuz etkileri. Sigara kullanan kadınlarda yumurtalık çalışmasını gösteren kan testlerinden FSH (follikül uyarıcı hormon), sigara kullanmayan kadınlara göre yaklaşık 2 kat fazla bulunmuştur. Bu durum, yukarıda söz edildiği üzere sigaranın yumurtalık rezervini, çalışmasını azalması ile ilgilidir.

Sigaranın tüplerin çalışmasına olumsuz etkileri. Tüpler yumurta ile spermin karşılaştığı ve döllenmenin olduğu yer olarak üremede önemlidir. Sigara, tüplerin içini döşeyen epitelyum adı verilen örtücü tabakanın çalışmasını bozar. Bu durumda yumurta ve spermin bir araya gelebilme olasılığı azalır.

Sigaranın embriyonun (bebeğin) tutunmasına olumsuz etkileri. Sigara embriyonun rahim duvarına tutunmasını bozar. Bu konuda özellikle tüp bebek alanında yapılan çalışmalar, sağlıklı embriyo verilen kadınlardan sigara içenlerdeki gebelik oranlarının içmeyenlere göre belirgin düşük olduğunu göstermiştir. Sigara hem rahim iç zarında (endometrium) kanlanmanın, hem de bu iç zarın özelliklerinin bozulmasına neden olur.

Sigara ve Endometriozis. Sigarada bulunan aromatik hidrokarbonlar ve özellikle dioksin adı verilen maddenin endometriozis riskini artırdığı gösterilmiştir (Zhang Y ve ark, 2011).

Sigaranın gebelik üzerine olumsuz etkileri. Sigara gebelikte hem bebeğimn hem de anne yaşamını riske atan durumlara neden olabilmektedir; düşük, su kesesinin erken açılması, bebeğin sonunun (plasenta) erken yerinden ayrılması (ablasyo plasenta) erken doğum, dış gebelik bunlardan en önemlileridir.

 

 

2.      Erkek üreme sağlığı üzerine etkileri

Sigaranın sperm üzerine olumsuz etkileri.  Sigara kullanımı hem sperm sayısı hem de sperm hareketliliği üzerine kötü etki yapar. Bunların haricinde sigara kullanan erkeklerde semende beyaz küre hücreler (lökositler) ve anormal yapıda spermler daha fazla miktarda bulunmuştur. Son zamanlarda popüler bir konu haline gelen DNA hasarı sigara içenlerin spermlerinde daha fazla bulunmuştur. DNA hasarı spermin yumurtayı dölleyebilme yeteneğini bozmaktadır (Mostafa T, 2010).

Sigara erkekte de hormonlar üzerine ve kan damarları üzerine olumsuz etkileri. Sigara içen erkeklerde dişi hormonu (östrojen) düzeyi daha ve prolaktin düzeyi daha fazla olarak saptanmıştır. Sigara kullanımı içerdiği maddelerin etkisi ile kan damarlarının daralması sonucu kan akımını bozmaktadır. Bundan dolayı erkete sertleşme problemlerine de yol açabilmektedir. Sigara içen ve varikoseli olan erkekler, sigara içmeyen ve varikoseli olan erkeklere göre 10 kat daha fazla oranda azoospermi (hiç sperm çıkmaması) riski taşımaktadırlar.

Görüldüğü üzere sigara kullanımı üreme sağlığımızı da kötü yönde etkilemektedir. Sağlığımızı tehdit eden bu kadar çok çevresel faktör varken,  bilerek ve üstüne para vererek kendimize zarar vermeye çalışmamız gerçekten ciddi bir paradokstur. Herkese SİGARASIZ BİR YAŞAM dileğimizle…

KADIN SAĞLIĞI

Prof. Dr. ÜMİT İNCEBOZ

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

 

İLGİLİ YAZILAR

Berna ve Ömer Aşçı çiftinin öyküsü...
Elven ve Erkan çifti ve ikizlerinin öyküsü...
10 yıl sonra ikiz bebeklerimiz olacağını öğren
Nilay ve Osman Tosun çiftiinin Deniz\'e kavuşm
Erkek İnfertilitesinde Ampirik Medikal Tedavi
Meral – İlker Yasin Şimşek Çifti ve kızları Ya
Çocuklarda Solunum Yolu Enfeksiyonları ve Koru
Gebelikte Sık Karşılaşılan Problemler