Kadın Sağlığı ve Aile Planlaması 

Polikistik Over Sendromu

 24 Aralık 2013

Yumurtalıklarda irileşme ve birçok küçük kist oluşumu ile karakterize bir hastalıktır. Polikistik overi olan hastalarda adet düzensizlikleri, tüylenme ve infertilite problemleri vardır. Kanda hormon ölçümleri yapıldığında çeşitli anormallikler saptanır, özellikle de erkeklik hormonları yükselmiştir.

Bu sendromda; beyindeki hipofiz dokusundan salgılanan ve yumurtalık hormon üretimini düzenleyen, FSH ve LH hormonları arasındaki denge ve düzen bozulmuştur. Bunun sonucu olarak yumurtalık hormon üretiminde anormal sapmalar oluşmaktadır (normalde de bir miktar salgılanan erkeklik hormonunun yükselmesi ). Erkeklik hormonu yüksekliğine bağlı olarak vücutta (yüzde, göğüslerde, göbek etrafında ve bacaklarda) erkek tipi tüylenme artışı olurken bazen erkek tipi saç dökülmesi de izlenmektedir. Hastalığın bir diğer fenomeni olan yumurtlama olmaması sonucu progesteron hormonu üretimi olmamakta ve estrojen hormonu tek başına salgılanmaktadır. Estrojen hormonunun tek başına salgılanması ise rahim kanseri riskini arttırabilmektedir.

Hastalığın bulguları tipik olarak puberte ile başlar. İlk adetle birlikte adet düzensizlikleri, adet gecikmelerini takiben oluşan yoğun adet kanamaları ilk şikâyetlerdir. Bu hastalar belirgin adet düzensizliklerinden (sıklıkla adet gecikmeleri ) yakınmaktadırlar. Sonraki dönemde yıllar içersinde giderek artan erkek tipi kıllanma izlenir. Daha önceleri çenede ve dudak üzerindeki tek tük, ince tüyler giderek kalınlaşır ve sayı olarak artarak estetik bir problem yaratır. Yetişkin yaşta bu yakınmalara ilave olarak infertilite yani çocuk olmaması problemi de eklenebilir.

Tanı hastanın tipik şikâyetlerine bakılarak konabilir. Yapılan muayenede erkek tipi tüylenme artışı izlenir. Ultrasonda yumurtalıkta hastalığa özgü 3-4 mm çapını geçmeyen birçok kist, kan örneğinde yükselmiş erkeklik hormonları saptanır.

Tedavisinde hastalığı tamamı ile ortadan kaldırabilecek etkili bir yöntem yoktur. Hastanın ihtiyacına göre tedavi düzenlenir.

Adet düzensizliği ve tüylenme şikâyeti belirgin olan kadınlarda tedavi de doğum kontrol ilaçları oldukça etkilidir. Buradaki tedavi ile yumurtalıklardan üretilen erkeklik hormonunu baskılanmaktadır. Bu tedavi şeklinde amaç vücutta yeni tüylerin oluşumunun engellenmesidir. Ne yazık ki eskiden oluşmuş tüyler için etkili ve hızlı bir ilaç tedavisi yoktur.    Daha önceden oluşmuş tüyler için yapılması gereken ağda, elektroliz gibi yöntemlerle bunların giderilmesidir. Doğum kontrol ilaçları kullanılmadan tüyler alınırsa yöntem başarısız olur ve alınan tüyler yeniden ve daha fazla bir şekilde çıkar.

Polikistik over sendromlu kadınların birçoğunda yumurtlama gerçekleşmediği için infertilite problemi de vardır. Eğer çocuk istemi varsa kullanılacak tedavi yumurtlama sağlayıcı ilaçların kullanımıdır. Bu tedaviler ile polikistik overli kadınların % 80'inden fazlasında yumurtlama sağlanabilir.

Polikistik over sendromunun tedavisinde ilaçla tedavi olukça etkilidir. Bazen ilaçla tedavi ile başarı sağlanamadığında laparoskopik olarak yumurtalıklara cerrahi girişim uygulanabilir.

Hastanın hiçbir şikayeti olmasa bile artmış olan rahim kanseri riskini azaltmak amacıyla mutlaka tedavi edilmelidir.

Polikistik over sendromunda tedavi oldukça uzun bir süre devam etmelidir. Çünkü yumurtalıklar üzerindeki baskı ortadan kaldırıldıktan sonra yumurtalıklar yeniden düzensiz hormon üretimine başlamakta ve yakınmalar tekrar başlamaktadır.

İLGİLİ YAZILAR

Nilay ve Osman Tosun çiftiinin Deniz\'e kavuşm
Elven ve Erkan çifti ve ikizlerinin öyküsü...
-196 °C\'dan Hayata Merhaba
Tüp Bebek Laboratuvarından Merak Ettikleriniz