Gebelik & Doğum 

İleri Anne Yaşı(İleri maternal yaş)

 19 Şubat 2014

Bebek sahibi olmak için en uygun yaşlar 20 ile 30 arasıdır. Fakat kadınların çalışma hayatı içerisinde daha fazla yer almaya başlaması ile birlikte, gebelikler giderek daha ileri yaşlara ertelenmektedir. Günümüzde birçok kadın ilk doğumunu 30’ lu yaşlarda yapmaktadır.

Anne yaşının ilerlemiş olması, beraberinde bazı gebelik komplikasyonları riskini de getirir. Anne adaylarının 35 yaş ve üzeri olması durumuna ‘İleri Anne Yaşı’ diyoruz. Bu tip gebelikler daha yakından ve özel bir takip gerektirir.

35 yaş sınırı, tamamen istatistikî verilerden yola çıkarak saptanmıştır.  Yani 35 yaş ve üzerindeki gebeliklerde anne adayları, daha fazla komplikasyon riski ile karşı karşıyadır ve anne yaşı arttıkça risk artmaktadır. Bu kesin bir sınırdan ziyade, giderek artan bir risk artışını ifade etmektedir. Ayrıca, her kadın için olmasa da bu yaştan sonra kadının üreme potansiyeli de belirgin olarak azalmaktadır.

Günümüzde modern tıp alanındaki ilerlemeler sayesinde birçok hastalığın tanı ve tedavisi kolaylaşmıştır. Geçmişte gebelikte çok ciddi komplikasyonlara yol açabilen hastalıklar, günümüzdeki takip ve tedavi olanakları ile anne ve bebeğe zarar vermeden tedavi edilebilmektedir.

35 yaş üzeri anne adaylarında;

  • Kromozom anomalili bebek doğurma riski artar. Bu risk en bilinen şekli ile Down Sendromu (Mongol bebek)’ nda belirgindir. 30 yaş altında kromozom anomalili bebek doğurma riski 1000 doğumda 2.6 iken, 35 yaş üzerinde bu risk 1000 doğumda 5.2 oranına yükselmektedir. Bu belirgin risk artışı nedeniyle 35 yaş üzerindeki gebeliklerdegenetik inceleme yapılması önerilir.
  • İleri yaştaki anne adaylarında abortus (düşük) yapma riski de artmıştır. Bu yaş grubundaki gebelerde düşük riski 4 kat fazladır. Aslında bu durum, yaşla birlikte kromozomal anomali riski artması ile doğrusal ilişkilidir. Düşüklerin büyük bir kısmının nedeninin kromozomal anomali olduğu bilinmektedir.
  • İleri anne yaşında, dış gebelik ortaya çıkma riski, genç yaş gebeliklere göre biraz daha fazladır.
  • Anne yaşının ilerlemesi ile birlikte ikiz, üçüz gibi çoğul gebelik oranı yükselir. Çoğul gebeliklerin izlemi de özellik arz eder.
  • İleri yaşlarda karşımıza çıkan hipertansiyon ve diyabet gibi durumlar, gebelikle birlikte görüldüklerinde, bebek ve anne açısından tehlikeli olabilmektedir. 35 yaş üzerinde gebeliklerde hipertansiyon erken yaş gebeliklere göre 2-4 kat daha sık görülür ve yaklaşık olarak görülme sıklığı %10’ dur. Preeklampsi gelişmesi açısından risk taşıyan bu durumun, gebelik bitiminden sonra kaybolup kaybolmadığı da mutlaka izlenmelidir. Gestasyonel Diyabet, ileri yaş gebeliklerde daha sık görülen bir diğer hastalıktır.
  • İlerleyen yaşla birlikte bebeğin plasentası ile ilgili problemler de daha sık görülür. (Ablasyo plasentaPlasenta Previa)
  • Erken doğumriski artar.
  • Damar dolaşımının ilerleyen yaşlarda bozulmasına bağlı olarak, düşük doğum ağırlıklı bebek doğurma riski,plasental yetmezlik riski yükselir. Intra uterin gelişme geriliği açısından daha yakın takip ve fetal distresbulgularının erken dönemde tespiti önem arz eder.
  • Doğum sonrası kanama ve uzamış doğum eylemi nedeni ile sezaryen operasyonu ihtimali artar.

Bilim ve teknolojinin ilerlemesi ile, anne ve bebeğe ait komplikasyonlar tüm yaş gruplarında azalmıştır. Ancak hiçbir dönemde risk sıfır olmayacaktır. Bu nedenle dikkatli takip ve işbirliği ile risk minimuma indirilmelidir.