Gebelik & Doğum 

Gebelik ve Anemi

 24 Aralık 2013

Anemi, diğer bir deyişle kansızlık, gebelik döneminde sıkça karşılaşılan sorunlarınızdandır. Vücutta, oksijeni dokulara kanın kırmızı hücreleri taşır. Kırmızı kürelerin içindeki Hemoglobin isimli maddenin yapımında bazı vitaminlerin yanı sıra demir de kullanılır. Anemi, kanda hemoglobin ve dolayısıyla kırmızı küre miktarının azalmasıdır. Gebelikte karşımıza en sık “Demir eksikliği anemisi” çıkmaktadır.

Gebelikte, vücudun günlük demir ihtiyacı 2-3 kat artar. Bunun başlıca sebepleri, hem annenin kendi dolaşımındaki kan hacminin artması, hem de bebeğin kendi doku ve organlarının gelişimi için gerekli demiri anneden temin etmesidir.

Gebelik dışında 1-2 mg. Demir yeterli iken, erken gebelikte bu miktar 2,5 mg.’a doğuma yakın dönemde ise 6-7 mg.’a kadar yükselir.

Besinlerle alınan demir, ihtiyacı karşılayabilir. Ancak genellikle demir takviyesi gerekli olacaktır. Anemi şiddetli ise verilmesi gereken demir miktarı da artacaktır.

Aneminin birçok istenmeyen sonucu vardır. Öncelikle kişinin performansını olumsuz etkiler. Çabuk yorulma, halsizlik, baş dönmesi ilk belirtilerdendir. Özellikle ağız, göz mukozası renginde solukluk dikkati çeker. İş yaparken nefes kesilmesi ve sık sık nefes alma ihtiyacı, çarpıntı diğer bulgulardır.

Anemili kişilerin bazı hastalıklara daha kolay yakalandıkları da bilinmektedir.

Bebek, demir ihtiyacını anneden karşılamaktadır. Demir eksikliği annede çok belirgin olduğunda, bebeğin büyüme – gelişmesi de olumsuz etkilenecektir.

Çoğul gebeliklerde demir eksikliği daha sık görüldüğünden özellikle dikkat edilmelidir.

Gebeliğinizin erken dönemlerinden itibaren size beslenmeniz ile ilgili önerilerin yanı sıra, vitamin ve demir takviyesi genellikle önerilmektedir. Tüm besin gruplarından yeterince alabiliyorsanız multivitaminlerin kullanımı da gerekmeyebilir.

Buna karşın bazı şiddetli anemi durumlarında demir ilacının ağızdan alınması yetmeyecek, enjeksiyonlar gerekebilecektir.

Gebelikte karşımıza çıkan anemilerin %90’ı demir eksikliğine bağlıdır. Bunun dışında folat, B12 eksikliğinde, nadiren çinko gibi eser elementlerin eksikliğinde, talasemide (Akdeniz anemisinde) anemi görülebilir. Bu durumların birbirinden ayrımı klinik ve laboratuvar muayeneleri ile yapılabilir.

Beslenme Önerileri:

  • Tüm besin gruplarının diyetinizde yer alması önemlidir.
  • Eğer vejeteryansanız, bu durumu doktorunuza iletmeniz ve birlikte buna uygun bir diyet programı uygulamanız anemiden korunmak için gereklidir.
  • Demir emilimi özellikle süt gibi gıdalarla birlikte alındığında azalır. İdeal olarak sabah hafif bir kahvaltıdan 1 saat sonra alınmalıdır.
  • Aç karnına demir ilacı alınması, bazı mide–barsak yakınmalarına neden olabilir. Kabızlık, dışkı renginin koyulaşması söz konusu olabilir. İlacı kesmeden önce doktorunuza bu yakınmalarınızı iletmeniz önemlidir. Size uygun olan bir başka ilaç ile bu şikayetler ortaya çıkmadan tedaviye devam etmek mümkündür.
  • Gebelik boyunca günlük ortalama demir ihtiyacınız 4 mg.’dır. Ağızdan alınan tüm demir kana geçmez, büyük bir kısmı dışkı ile atılır. Bu nedenle ağızdan alınması gereken elementer demir miktarı 60 mg.’dır.