Gebelik & Doğum 

Lohusalık

 24 Aralık 2013

Doğumdan sonra gebelik boyunca vücutta oluşan değişikliklerin gebelik öncesi döneme gerilediği süreçtir. Bu dönem 6 hafta sürer ve lohusalık dönemi olarak adlandırılır.

Doğumdan sonraki ilk 24 saatte anne nabzı normal değerlere düşer. Artık bebeğin yükü üzerinden kalkmış olan dolaşım sistemi hızlı bir şekilde bu yeni duruma adapte olur. Bu arada doğum esnasında vücutta oluşmuş bazı maddelerin etkisiyle ateş çok hafif bir şekilde yükselebilir.

Doğum sonrası plasenta ayrıldıktan sonraki 1 saatlik dönem, doğum sonrası kanamalar açısından risklidir. Bu nedenle anne doğumhanede takip edilir. Daha sonra yatağına alınan annenin kanama açısından takibine en az 6 saat devam edilir.

Doğum sonrası 3-4 gün kanlı bir vaginal akıntı olur, buna loşi denir. Daha sonraki dönemde bu akıntı 10-12 gün kahverengi olarak devam eder. En son açık sarı olan loşi yaklaşık 20. günde sona erer.

Vajinal akıntının kötü kokulu olması, kanama miktarının fazla olması veya üşüme-titreme, yüksek ateş gibi enfeksiyon bulgularının olması durumunda doktorunuza hemen başvurmalısınız. Bu bulgular rahim içi bir enfeksiyon belirtisi olabilir.

Doğum sonrasında toplardamarlarda oluşabilen pıhtılar ciddi problemlere neden olur. Bunu önlemenin en iyi yolu mümkün olduğunca erken ayağa kalkıp dolaşmaktır.

Doğum sonrası egzersizlere normal doğum yapılmışsa 1 gün sonra başlanabilir. Bu egzersizlerle karın ön duvarı kasları çalıştırılarak karnın toplanması hızlandırılabilir. Doğumdan sonra birinci günde ayakta duş alınabilir. Normal doğumlarda yapılan epizyotomi kesisinin veya sezaryen olmuşsa sezaryen kesisinin ağrısı varsa, basit ağrı kesiciler kullanılır.

Anne doğumdan çok kısa bir süre sonra bile beslenebilir. Ama gaz yapabilecek gıdaları almamalıdır. Genel anestezi alınmamışsa doğumdan 1 saat sonra bile beslenmeye başlanabilir.

Doğum sonrası dönemde gebelik boyunca vücutta biriken sıvının atılması gerekmektedir. Bu nedenle idrara çıkma ihtiyacının artması normaldir. Ancak doğumun hemen sonrasında, mesane boynunun doğum travmasına bağlı olarak zedelenmesi sonucu, anne idrar torbasının dolduğunu hissetmeyebilir. Bu nedenle doğum sonrasında idrarın gelmesini beklemeden belirli aralıklarla tuvalete gidilmelidir.

Doğum sonrası erken dönemde kabızlık problemi olabilir. 3 gün süresince hala tuvalete çıkılmamışsa laksatif denenebilir. Gebelik boyunca oluşan ve irileşen hemoroitler gerileyecektir.

Lohusalıkta yüksek ateşe neden olabilen diğer önemli durumlar, memelerde süt birikmesi ve derin ven trombozudur. Bunun dışında idrar yolu enfeksiyonları, epizyotomi veya sezaryen kesisinin enfeksiyonları da ateş nedeni olabilir.

Doğumdan hemen sonra göbek hizasında olan rahminiz her gün 1 cm aşağı inerek 12-14 gün sonra karından hissedilemez hale gelir. Rahminizin kasılmaları bazen ağrı kesici kullanmayı gerektirebilecek kadar ağrılı olabilir.

Doğum sonrasında eğer kan uyuşmazlığı varsa 72 saat içinde kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır (Anti-D).

Emzirmeye hemen doğum sonrasında başlamalısınız. Sütünüzün yeterli miktarda olması için bol sıvı almalı, dengeli beslenmelisiniz. Emzirmenin erken dönemlerinde bu işlem ağrılı olabilir. Meme başının emzirme öncesi ve sonrasında temizlenmesi ve kuru tutulması önemlidir. Meme başı çatlakları oluştuğunda bu amaçla üretilmiş kremler faydalı olacaktır. Doğru emzirme tekniği ile bu problemi yenebilirsiniz.

Doğum sonrası annede görülen depresyon (postpartum depresyon) ilk 24 saat içinde başlayabilir. Yeni doğum yapmış annelerin büyük bir kısmında görülür. Genellikle 36-48 saat sonrasında geriler. Ancak bazen depresyonun süresi uzar ve bu durum anne ve bebek açısından riskli olabilir. Böyle durumlarda depresyon tedavi edilmelidir. Daha şiddetli bir durum olan Lohusalık Psikozu durumunda profesyonel yardım gereklidir.

Doğum sonrası dönemde cinsel ilişkiye kendinizi hazır hissettiğiniz zaman başlayabilirsiniz. Bu durum en erken 4-6 hafta sonra olacaktır. Epizyotomi yarasının iyileşmesi, vaginal akıntının kesilmesi için yaklaşık 6 hafta gereklidir.

Doğum sonrası emziren kadının ilk adeti genellikle 6. haftada olur. Ancak daha geç de olabilir. Emzirme annenin üreme kapasitesini azaltsa da gebelik riski her zaman mevcuttur. Bu nedenle 6. haftadan sonra uygun bir doğum kontrol yöntemi için doktorunuza danışmanız gerekmektedir.