İnfertllite 

Varikosel

 01 Aralık 2013

 

Varikosel, erkek faktöründe sıklıkla karşımıza çıkabilen bir durumdur. Testiste yer alan pampiniform pleksus adı verilen damar ağının hastalığı olan varikosel, bu damarlardan bir bölümünün aşırı genişlediği, normal yapısını yitirdiği bir durumdur.

İnfertilite nedeniyle başvuran erkeklerin yaklaşık %30'unda varikosel saptanır.

Varikosel genellikle tek taraflıdır ve en sık sol tarafta görülür. Çift taraflı da olabilir. Varikosel, testis yapısına zarar verici bir etki yapar ve testiste yapısal küçülme ve işlevsel zayıflama meydana gelir.

Varikosel, sperm yapısını, sayısını, hareketliliğini olumsuz etkileyebilir. Her kişide farklı etki görülebilmektedir. Bazen tüm sperm parametrelerini etkileyebileceği gibi, sadece sayı, sadece şekil veya sadece hareket bozukluğuna yol açabilmektedir. Bazı durumlarda ise, varikosel olmasına rağmen sperm üretimi hiç etkilenmeden tamamen normal devam edebilmektedir.

Varikoselin erkek infertilitesine nasıl yol açtığı kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı teoriler ortaya atılmıştır. Kan dolaşımının normalden farklı olması, bu bölgenin oksijenlenmesini bozar ve ısı artışına sebep olur. Oksijenin azalması ve ısının artması, sperm üretimine zarar vermektedir. Bu nedenle sperm sayısı ve kalitesi varikosel durumunda etkilenmektedir. Cerrahi tedavi gerekebilir.

Erkek infertilite faktörü olarak varikosel tespit edildiğinde bazı durumlarda varikoselektomi yapılır.

Cerrahi tedavi kararı verilmeden önce, infertilite nedeni olabilecek diğer etkenler ve kadın faktörü de dikkatle sorgulanmalıdır.

Klinik varikosel tespit edilmişse, sperm parametrelerinde bozulma varsa ve kadın faktörü araştırmaları normalse, cerrahi tedavi gerekebilir. 

Varikosel, testiste yer alan venlerin aşırı genişlemesi olduğuna göre bu varisli damarın bağlanması ile tedavi olacaktır. Testisin toplardamar akımını düzenlemeye yönelik, küçük bir cerrahi müdahale yapılır. Bu operasyon, birkaç farklı yöntemle yapılabilir. 

Cerrahi tedavinin başarı oranı %70 olarak bildirilmektedir. Yani, varikoselin %30 oranında tekrarlama riski vardır. Kılcal damarların kurduğu yeni ağsı bağlantılarla varikosel tekrar oluşabilmektedir. Ameliyat sonrası % 5-10 arasında spermiogram daha da kötüleşebilir.

Eğer infertilite için başka neden yoksa varikosel operasyonu sonrası gebelik oranı %10 ile %70 arasındadır. Ancak doğrudan gebeliğe katkısı ile ilgili kanıt seviyesi düşüktür. (yararı tam olarak kanıtlanamamıştır)