İnfertllite 

Erkek faktörü

 01 Aralık 2013

 

İnfertilite nedeniyle başvuran ''infertil çift''lerin yaklaşık %40'ında erkek faktörü saptanır.

Erkek faktörü, infertilite nedenlerinin erkeğe bağlı olduğunun düşünüldüğü genellikle sperm anormalliklerinde kullanılan terimdir.

Boşalma sırasında, semen örneğinde, belli sayıda, normal ve hareketli sperm olmalıdır ki fertilizasyon yani döllenme gerçekleşebilsin.

Sperm sayısı, normal spermlerin anormal şekilli spermlere oranı, hareket derecesi iyi olan sperm miktarı değerlendirilir.

Ayrıca verilen semen örneğinin miktarı, pH'sı, rengi, lökosit varlığı, fruktoz miktarı, likefaksiyonu gibi özellikleri değerlendirilir.

Belli zaman dilimlerinde spermlerin hareketliliği incelenir. Hareket tiplerine göre sınıflama yapılır. 4. derece, ileri doğru hızlı hareket eden normal hareket biçimidir ve oranı önemlidir. 0.derece, hareket etmemesidir.   

Sperm değerlendirme kriterleri, birkaç farklı sınırı kullanır. Kruger kriterleri özellikle sperm şekil bozukluklarını göz önüne alan bir değerlendirme yöntemidir. Özel bir boyama sonrası sperm şekil (morfoloji) özellikleri incelenerek sperm örneğinin fertilite (doğurganlık) kapasitesi belirlenir.

Sperm analizi sonucuna göre ideal olarak karar verebilmek için, ayrı dönemlerde (en az 15 gün arayla) yapılmış en az 2 farklı sperm örneği incelenmelidir.

Sperm analizinde bir sorun saptanırsa erkeğin fiziksel ve hormonal ileri muayenesine geçilir.

Erkeğin tıbbi hastalıkları sorgulanır. Şeker hastalığı (Diyabet), böbrek hastalığı, kronik karaciğer hastalıkları vb tıbbi hastalıklar erkek doğurganlığını etkileyebilmektedir.

Maruz kalınan çevresel toksik etkenler (radyasyon, egzoz gazları, boyalar vs), kullanılan ilaçlar, sigara, alkol, geçmişte ya da halen geçirilen enfeksiyonlar doğurganlık düzeyini etkiler.

Varikosel, erkek faktöründe sıklıkla karşımıza çıkabilen bir durumdur. Testiste yer alan damar ağının hastalığı olan varikosel, bu damarlardan bir bölümünün aşırı genişlediği, normal yapısını yitirdiği bir durumdur. Bu bölgede kan dolaşımı ve dolayısıyla ısı artacaktır. Oysa spermlerin ısı artışında zarar görmesi söz konusudur. Bu nedenle sperm sayısı ve kalitesi varikosel durumunda etkilenmektedir.

Erkek faktörü araştırılmasında, rutin incelemelerin yanı sıra özel bazı hormonal testler ve üroloji konsültasyonu istenebilir. FSH, LH, TSH, PRL, E2 ve Testosteron gibi hormon düzeyleri bakılabilir.

Skrotal ultrason ile testisler incelenebilir. Doktorunuz size teşhise göre gereken incelemelere yönelik bir şema ile aşamaları söyleyecektir.

Hafif erkek faktörlü olgularda tedavi aşamaları değişkendir. Hormon sonuçları ile tıbbi tedavi olanağı var mı anlaşılabilir. Ancak orta ve şiddetli olgularda aşılama ve tüp bebek yöntemlerine başvurmak gerekecektir. Erkek faktöründe ilaç tedavilerinin birçok durumda işe yaramadığı düşünülmektedir.

Tüp bebek uygulamaları başladıktan sonra, erkeğe ait birçok infertilite nedeninde, gebeliğe ulaşma oranları her geçen gün artmıştır. Eski dönemlerde çocuk sahibi olması hayal bile edilmeyen durumlar, Mikroskobik TESE, TESA ve mikroenjeksiyon (ICSI) teknikleri sayesinde artık çözülebilir sorunlar haline gelmiştir. Tek bir sperm ile gebelik oluşturulabilmektedir. Her geçen gün bu tedavi yöntemlerinin başarı oranları yüz güldürücü bir hızla artmaktadır.

 

 

İLGİLİ YAZILAR

Nilay ve Osman Tosun çiftiinin Deniz\'e kavuşm
Elven ve Erkan çifti ve ikizlerinin öyküsü...
-196 °C\'dan Hayata Merhaba
Tüp Bebek Laboratuvarından Merak Ettikleriniz